Ajanlar

Model Context Protocol

MCP

Model bağlam protokolü

Yapay zeka uygulamalarını dış araçlara ve verilere bağlamak için açık bir standart; tek bir bağlayıcı, uyumlu her asistanla çalışır.

AI uygulamasıMCP istemcisiMCPortakprotokolMCP SUNUCULARIDosyalarbelgeler, klasörlerVeritabanısorgularCRMmüşteri kayıtlarıTakvim ve e-postatoplantılar, mesajlarHer araç için ayrı entegrasyon yerine tek standart: bir kez yaz, her uyumlu uygulamada kullan.

şemanın tamamı için kaydırın →

MEmehmeterkek.com/sozluk/model-context-protocol

Sade anlatım

MCP'den önce her yapay zeka uygulaması ile her iş sistemi arasına ayrı bir özel entegrasyon yazmak gerekiyordu. MCP evrensel bir priz gibi çalışır: bir sistem yeteneklerini MCP sunucusu olarak bir kez sunar, MCP destekleyen her asistan onu kullanabilir.

Neden önemli

Entegrasyonu tedarikçi başına yapılan bir projeden, yeniden kullanılabilir bir varlığa çevirir ve bağımlılığı azaltır: CRM'iniz için yazdığınız bağlayıcı farklı asistanlarda çalışır. Riski de tek noktada toplar. Eklediğiniz her sunucu yeni bir yetenek ve yeni bir saldırı yüzeyidir; onaylı sunucuların ve yetkilerinin listesini tutmanız gerekir.

Örnek

Bir şirket destek kayıt sistemini “kayıt ara” ve “yorum ekle” yetenekleriyle bir MCP sunucusuna sarıyor. Aynı sunucu, ek entegrasyon işi olmadan destek ekibinin sohbet asistanına, geliştiricilerin kodlama ajanına ve şirket içi raporlama ajanına hizmet veriyor.

Bununla en çok karıştırılan kavram

MCP ve API arasındaki fark

MCPModelin araçları bulup kullanmasını sağlayan standart
APITek bir servisin arayüzü

API, bir servisin fonksiyonlarını programcılara açma biçimidir. MCP bunun bir üst katmanıdır: bu fonksiyonları, modelin keşfedip çağırabileceği tek tip bir biçimde tanımlar. Bir MCP sunucusu genellikle bir ya da birkaç API'yi sarar.

Köken: Kasım 2024'te Anthropic tarafından duyuruldu; Aralık 2025'te Linux Foundation çatısındaki Agentic AI Foundation'a devredildi.

Teknik katman

JSON-RPC üzerine kurulu bir istemci–sunucu protokolüdür. Host (yapay zeka uygulaması), sunuculara yerelde stdio, uzakta HTTP üzerinden bağlanan istemciler çalıştırır. Sunucular üç temel yapı taşı sunar: araçlar (modelin çağırabildiği fonksiyonlar), kaynaklar (okunacak veri) ve istemler (yeniden kullanılabilir şablonlar); uzak sunucularda kimlik doğrulama OAuth ile yapılır. Güvenlik soruları host tarafındadır: hangi sunucuya güvenileceği, her birinin ne yapabileceği ve sunucuların bir araya gelince ölümcül üçlüyü tamamlayıp tamamlamadığı. Araç açıklamaları sunucudan gelip bağlama girer; kötü niyetli bir sunucu bu yolla araç zehirlemeyi deneyebilir.

Yazan Mehmet Erkek · Son güncelleme: